موضوع سهمیه گازوئیل در ناوگان حمل ونقل باری بار دیگر به یکی از دغدغه های رانندگان تبدیل شده است. شماری از مالکان و رانندگان کامیونت، به خصوص کامیونت های ۶ تن، نسبت به میزان سوخت تخصیص یافته به خودروهای خود اعتراض دارند و معتقدند سهمیه فعلی با حجم فعالیت واقعی آن ها تناسب ندارد.
رانندگان میگویند تعداد بارنامه های ثبت شده، مسیرهای پیموده شده و میزان فعالیت خودرو قابل بررسی است؛ با این حال، در برخی موارد میزان گازوئیل شارژشده کمتر از نیاز واقعی ناوگان است. از نگاه آن ها، زمانی که عملکرد یک کامیونت در طول ماه مشخص است، انتظار میرود سهمیه سوخت نیز بر مبنای همین میزان فعالیت تعیین شود.
مشکل سهمیه سوخت برای کامیونتهای ۶ تن چیست؟
یکی از محورهای اصلی اعتراض رانندگان، ابهام در نحوه تعیین سهمیه کامیونت های ۶ تن است. برخی رانندگان عنوان میکنند که فرمول مشخص و شفافی برای محاسبه میزان سوخت موردنیاز این گروه از خودروها در اختیار آن ها قرار نگرفته و همین مسئله باعث شده اختلاف میان میزان کارکرد واقعی و سهمیه دریافتی، به یک موضوع بحث برانگیز تبدیل شود.
رانندگان بر این باورند که اگر اطلاعاتی مانند بارنامه، پیمایش و نوع وسیله نقلیه در سامانه های مربوطه ثبت میشود، همین داده ها باید مبنای محاسبه سهمیه قرار گیرد. در چنین شرایطی، کاهش سهمیه بدون ارائه توضیح روشن، میتواند زمینه اعتراض و نارضایتی را ایجاد کند.
وقتی میزان سوخت با میزان فعالیت خودرو همخوانی ندارد
کامیونت های ۶ تن برای انجام فعالیت های روزمره حمل بار، وابستگی مستقیمی به دسترسی به گازوئیل دارند. بنابراین، هرگونه کاهش قابل توجه در سهمیه میتواند مستقیماً تعداد سفرها و میزان بارگیری راننده را تحت تأثیر قرار دهد.
رانندگان معتقدند وسیلهای که در طول ماه چندین بارنامه ثبت کرده و مسافت مشخصی را طی کرده است، باید متناسب با همین عملکرد سوخت دریافت کند. آن ها میگویند در صورت وجود اختلاف میان اطلاعات ثبتشده و میزان سهمیه، لازم است امکان بررسی و اصلاح سهمیه نیز به شکل مشخص وجود داشته باشد.
در همین زمینه، برخی رانندگان از شارژ نشدن سهمیه خود در بخشی از دورههای زمانی خبر دادهاند. به گفته آنها، در نیمه دوم تیرماه، برای تعدادی از کامیونت ها سهمیه ای شارژ نشده و همین موضوع نگرانی بیشتری درباره روند تخصیص سوخت ایجاد کرده است.ابهام در فرمول تخصیص گازوئیل
یکی از مطالبات مهم رانندگان، شفاف شدن معیارهایی است که بر اساس آن میزان سهمیه هر کامیونت تعیین میشود. از دیدگاه آن ها، مشخص بودن این فرمول میتواند بسیاری از ابهامات موجود را برطرف کند.
اگر سهمیه بر اساس پیمایش، تعداد بارنامه، نوع خودرو یا ترکیبی از این عوامل محاسبه میشود، رانندگان انتظار دارند این ضوابط به صورت روشن اعلام شود. در این صورت، مالک خودرو نیز میتواند سهمیه مورد انتظار خود را با میزان فعالیت ثبت شده مقایسه کند و در صورت مشاهده مغایرت، مسیر مشخصی برای اعتراض و پیگیری داشته باشد.
نبود اطلاعات شفاف درباره نحوه محاسبه، این تصور را ایجاد میکند که سهمیه اختصاص یافته در برخی موارد با کارکرد واقعی کامیونت مطابقت ندارد؛ موضوعی که به ویژه برای رانندگانی که فعالیت مستمر دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
افزایش هزینه ها؛ سهمیه کمتر یعنی فشار بیشتر
مشکل کمبود گازوئیل را نمیتوان جدا از شرایط اقتصادی رانندگان بررسی کرد. هزینه نگهداری کامیونت، تعمیرات دورهای، قطعات یدکی، لاستیک و سایر مخارج مربوط به خودرو، بخش قابل توجهی از درآمد رانندگان را به خود اختصاص میدهد.
از سوی دیگر، بسیاری از رانندگان هزینه های خانوار و تعهدات مالی خود را از محل درآمد حاصل از حمل بار تأمین میکنند. بنابراین، اگر سهمیه سوخت پاسخگوی فعالیت خودرو نباشد، راننده ممکن است برای ادامه کار با محدودیت مواجه شود.
در واقع، برای یک کامیونت فعال، سوخت صرفاً یک هزینه جاری نیست؛ بلکه یکی از پیش نیازهای اصلی کسب درآمد محسوب میشود. هر میزان کاهش غیرمنتظره در دسترسی به سوخت میتواند به معنای کاهش تعداد سفرها و در نهایت افت درآمد راننده باشد.
رانندگان چه میخواهند؟
خواسته اصلی رانندگان معترض، ایجاد یک سازوکار دقیق و قابل پیگیری برای تخصیص گازوئیل است. آن ها انتظار دارند میزان فعالیت واقعی خودرو در محاسبه سهمیه لحاظ شود و اطلاعاتی مانند بارنامه و پیمایش، نقش مؤثری در تعیین میزان سوخت داشته باشد.
از سوی دیگر، اعلام شفاف معیارهای محاسبه میتواند به رانندگان کمک کند تا دلیل میزان سهمیه اختصاص یافته را بهتر درک کنند. در صورتی که میان عملکرد واقعی خودرو و سهمیه ثبت شده اختلافی وجود داشته باشد نیز باید امکان ثبت اعتراض و بررسی مجدد اطلاعات فراهم باشد.
رانندگان همچنین خواستار رسیدگی به مواردی هستند که در آن سهمیه مورد انتظار آن ها به طور کامل شارژ نشده یا در مقاطعی هیچ شارژی برای خودرو ثبت نشده است. بررسی این موارد میتواند مشخص کند مشکل ناشی از نحوه محاسبه، اطلاعات ثبت شده یا اختلال در فرآیند تخصیص بوده است.
شفافیت در سهمیه بندی میتواند بخشی از مشکل را حل کند
تخصیص سوخت بر اساس میزان واقعی فعالیت، در کنار دسترسی راننده به اطلاعات مربوط به نحوه محاسبه سهمیه، میتواند نقش مهمی در کاهش اعتراض ها داشته باشد. راننده زمانی میتواند سهمیه خود را ارزیابی کند که بداند چه عواملی در تعیین آن تأثیر داشته اند.
برای کامیونتهای ۶ تن که بخش مهمی از فعالیت آن ها به حمل بار و تردد مستمر وابسته است، هماهنگی میان کارکرد خودرو و میزان سوخت تخصیصی اهمیت زیادی دارد. هرچه اطلاعات و فرمول محاسبه شفاف تر باشد، امکان بروز اختلاف و ابهام نیز کمتر خواهد شد.
جمعبندی
اعتراض برخی رانندگان کامیونت های ۶ تن به میزان سهمیه گازوئیل، بیشتر از آنکه صرفاً یک گلایه درباره مقدار سوخت باشد، به مسئله تناسب میان کارکرد واقعی خودرو و سهمیه تخصیص یافته مربوط میشود. رانندگان معتقدند وقتی بارنامه ها و میزان پیمایش قابل ثبت و بررسی است، سهمیه نیز باید بر مبنای همین اطلاعات تعیین شود.
در شرایطی که هزینه های مربوط به نگهداری خودرو و زندگی روزمره افزایش پیدا کرده، تأمین سوخت کافی برای ادامه فعالیت ناوگان اهمیت بیشتری پیدا میکند. به همین دلیل، مشخص شدن معیارهای تخصیص سهمیه، بررسی موارد کم شارژی و ایجاد امکان پیگیری مغایرت ها میتواند گام مهمی برای پاسخ به دغدغه رانندگان باشد.
در نهایت، شفافیت در نحوه محاسبه سهمیه گازوئیل و تطبیق آن با میزان فعالیت واقعی کامیونت ها، میتواند هم از شدت اعتراضها بکاهد و هم شرایط مناسب تری برای ادامه فعالیت رانندگان فراهم کند.
